TRANSNACIONALNO MIŠKIBE
Ko 8-to Aprilo 1971 berš, Romane reprezentatora kotar e nekoborom evropakere thema arakhle pes ki Londra vaš e Lumako Romengo Kongreso. E delegatora avile kotar e nekanutni Republika Yugoslavia, Francijatar, Švajco, Espaniatar, Njamco, tha Čehoslovakijatar, maškar o avera. E asembleskoro fokuso sine o deibe godi pala o genocido, maribe pala e socijalno jekhibe, čhibjakero arakhibe thaj čhudibe /frdibe/ pe sa e diskriminatorno etikete.
E participantora /džene/ crdije pionersko simbolencar vaš e Romengoro transnacionalno političko organiziribe: khetanutni flaga/bajrako/ ko vunato koloro thaj zeleno koloro e lole čakraja ko maškar i romani himna “Djelem, djelem”. Von lije decizija o 8 –to Aprilo sar Internacionalno Romano Dive. Dureder, lije decizija kotar akana te stopuin te frden sa e rasističko gažikane alava thaj te insistirinen te keren korkorutno pindžaripe maškar peste sar Roma thaj publično.
I asemleja vaš pesko prezidento alusarda e Yugoslave Slobodan Berberski,nekanutno partizani thaj e prezidenteskoro amal o Josip Broz Tito:
“Amaro ciljo si te te keras khetanipe thaj Romengeri mobilizacija ki sasti luma. Sakote arakas amen problemencor: Amen mangas te astaras amen amare edukacijakere idealencar, te arakhas thaj te vazdas amari romani kultura, te taras nevi dinamika ko amare komunitete thaj ted a forma ko amaro avutnipe khetane amare tabijetencar thaj amare pakivalipaja.”
Kotor lendino kotar o intervju kotar o GratanPuxon:
Ko dujto Lumako Romano Kongreso ko 1978 berš ki Ženeva sine 50 delegacije kotar e sa e Europakere riga, sav vi kotar o USA, India thaj Pakistan. Von vi dureder došljarkerena sine e preudicije thaj rodije te lel pes sakote o termino Roma.
“Khana ovela vorba vaš miri rolja, phendem kaj o kongreso na trubuj te ovel aba konferencija, runda kotar o vorbisaribe.Adari trubuja sas elementi kotar i direktno akcija te sikavas kaj mangas te maras amen vaš prepindžaripe thaj civilno hakaja.Angažiringjum thaj trenere te anel sa e delegaten ko Birmingham. Ko foro Walsall, kana astarda i jag trin čhave sine phabarde ko karavano pala i evakuacija. Ki vrama khana crdijam pe druma o Žarko Jovanović kerdas o teksto amare himnako. Kidijal, amen astardilam ko pozitivno momento, legarde kotar o armijakero prosekutosar/obviniteli/ o Holomek, delegato kotar e Čehoslovakijatar, holjame ki lokalno policijaki štacija te protestirina “
(Grattan Puxon, kherutni rigori Roma Centere.V.)